{"id":90,"date":"2026-02-21T15:30:56","date_gmt":"2026-02-21T15:30:56","guid":{"rendered":"https:\/\/bisasdelosubordan.com\/?p=90"},"modified":"2026-03-17T11:28:38","modified_gmt":"2026-03-17T11:28:38","slug":"dolor-3-sit-amet-masper","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bisasdelosubordan.com\/index.php\/2026\/02\/21\/dolor-3-sit-amet-masper\/","title":{"rendered":"Arom\u00e1ticas en el Pirineo: sembrar nuevas oportunidades"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=\u00bb1&#8243; admin_label=\u00bbsection\u00bb _builder_version=\u00bb4.16&#8243; global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_padding=\u00bb||46px|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<p><span style=\"font-size: medium;\"><strong>\u00bfPuede el Pirineo convertirse en tierra de lavanda? \u00bfEs posible diversificar la agricultura del Valle con cultivos distintos a los de siempre? Estas preguntas han estado sobre la mesa durante los dos \u00faltimos a\u00f1os gracias a <a href=\"https:\/\/biopirineo.es\/\">BIOPIRINEO<\/a>, un proyecto que ha explorado nuevas posibilidades para el medio rural de monta\u00f1a.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=\u00bb1_2,1_2&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb1_2&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Detr\u00e1s de los estudios t\u00e9cnicos ha estado el <strong>CITA (Centro de Investigaci\u00f3n y Tecnolog\u00eda Agroalimentaria de Arag\u00f3n),<\/strong> un organismo p\u00fablico del Gobierno de Arag\u00f3n dedicado a investigar y ensayar alternativas que puedan ser \u00fatiles para el territorio. En este caso, el objetivo era claro: comprobar si determinados cultivos alternativos, especialmente plantas arom\u00e1ticas y medicinales, pueden adaptarse a las condiciones del Pirineo y ofrecer una oportunidad real para agricultores y emprendedores locales.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: medium;\"><strong>Probar para saber si funciona<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00e1s all\u00e1 de la teor\u00eda, el trabajo del CITA ha consistido en <strong>ensayar sobre el terreno distintas especies como lavanda, romero o tomillo,<\/strong> analizando c\u00f3mo soportan el fr\u00edo, cu\u00e1nta agua necesitan, qu\u00e9 producci\u00f3n ofrecen y qu\u00e9 calidad tiene el producto final.<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=\u00bb1_2&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cEn zonas de monta\u00f1a no todo vale\u201d, explican desde el equipo t\u00e9cnico. Las heladas, la altitud y la variabilidad clim\u00e1tica son factores que condicionan mucho cualquier iniciativa agr\u00edcola. Por eso era importante realizar pruebas reales y obtener datos antes de hablar de nuevas oportunidades.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Los resultados han sido positivos:<\/strong> algunas de las especies estudiadas han mostrado buena adaptaci\u00f3n al clima pirenaico, con necesidades h\u00eddricas moderadas y producciones de calidad, especialmente en el caso de ciertas variedades de lavanda.<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=\u00bb1_2,1_2&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb1_2&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_cta title=\u00bbParcelas peque\u00f1as\u00bb button_text=\u00bbClics\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<p>Estos cultivos no requieren grandes extensiones. Pueden implantarse en parcelas peque\u00f1as o terrenos actualmente en desuso,<\/p>\n<p>[\/et_pb_cta][et_pb_image src=\u00bbhttp:\/\/bisasdelosubordan.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/MEDICINALES.jpg\u00bb alt=\u00bbCultivos de plantas medicinales\u00bb title_text=\u00bbMEDICINALES\u00bb _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column type=\u00bb1_2&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_padding=\u00bb0px||0px|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: medium;\"><strong>Peque\u00f1as superficies, grandes posibilidades<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Uno de los aspectos m\u00e1s interesantes del proyecto es que estos cultivos no requieren grandes extensiones. Pueden implantarse en parcelas peque\u00f1as o terrenos actualmente en desuso, lo que <strong>abre la puerta a iniciativas a escala familiar o incluso municipal.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Adem\u00e1s, las plantas arom\u00e1ticas ofrecen <strong>diferentes v\u00edas de aprovechamiento: venta de planta seca, destilaci\u00f3n para obtener aceites esenciales, elaboraci\u00f3n de productos cosm\u00e9ticos o arom\u00e1ticos\u2026<\/strong> Todo ello encaja con tendencias actuales como el consumo de proximidad, la producci\u00f3n ecol\u00f3gica o el turismo ligado a la experiencia rural.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>No se trata de sustituir<\/strong> la agricultura tradicional del Valle, <strong>sino de complementarla y diversificarla.<\/strong><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=\u00bb1_2,1_2&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb1_2&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Un paso hacia la diversificaci\u00f3n rural<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">BIOPIRINEO ha servido para sentar bases. Ha demostrado que existen alternativas viables y que <strong>el territorio tiene potencial para desarrollar nuevos modelos productivos adaptados a la monta\u00f1a.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">El futuro depender\u00e1 ahora del inter\u00e9s que pueda surgir entre agricultores, j\u00f3venes emprendedores o ayuntamientos que quieran recuperar tierras y darles un nuevo uso. Desde el CITA subrayan que la investigaci\u00f3n ya ha hecho su parte: \u201cAhora sabemos qu\u00e9 puede funcionar y en qu\u00e9 condiciones\u201d.<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=\u00bb1_2&#8243; _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.27.5&#8243; _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_padding=\u00bb0px||0px|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En un momento en el que el<strong> reto demogr\u00e1fico y econ\u00f3mico sigue siendo una preocupaci\u00f3n en el Pirineo<\/strong>, proyectos como BIOPIRINEO aportan algo fundamental: informaci\u00f3n rigurosa para tomar decisiones con menos incertidumbre.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Porque a veces innovar no significa cambiarlo todo, sino probar, medir y descubrir que en el Valle tambi\u00e9n <strong>pueden crecer nuevas oportunidades<\/strong>\u2026 incluso en forma de lavanda.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><span style=\"font-size: small;\"><b>Juliana Navarro Rocha<\/b><\/span><\/em><br \/><em><span style=\"font-size: small;\">Investigadora\u00a0<\/span><\/em><br \/><em><span style=\"font-size: small;\">Departamento de Ciencia Vegetal\u00a0<\/span><\/em><strong><span style=\"font-size: small;\"> CITA<\/span><\/strong><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00bfPuede el Pirineo convertirse en tierra de lavanda? \u00bfEs posible diversificar la agricultura del Valle con cultivos distintos a los de siempre? Estas preguntas han estado sobre la mesa durante los dos \u00faltimos a\u00f1os gracias a BIOPIRINEO, un proyecto que ha explorado nuevas posibilidades para el medio rural de monta\u00f1a.Detr\u00e1s de los estudios t\u00e9cnicos ha [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":738,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"<!-- wp:paragraph -->\n<p>Sed ut perspiciatis unde omnis iste natus error sit voluptatem accusantium doloremque laudantium, totam rem aperiam, eaque ipsa quae ab illo inventore veritatis et quasi architecto beatae vitae dicta sunt explicabo.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Nemo enim ipsam voluptatem quia voluptas sit aspernatur aut odit aut fugit, sed quia consequuntur magni dolores eos qui ratione voluptatem sequi nesciunt. Neque porro quisquam est, qui dolorem ipsum quia dolor sit amet, consectetur, adipisci velit, sed quia non numquam eius modi tempora incidunt ut labore et dolore magnam aliquam quaerat voluptatem. <\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Ut enim ad minima veniam, quis nostrum exercitationem ullam corporis suscipit laboriosam, nisi ut aliquid ex ea commodi consequatur?<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:quote -->\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><!-- wp:paragraph -->\n<p>Quis autem vel eum iure reprehenderit qui in ea voluptate velit esse quam nihil molestiae consequatur, vel illum qui dolorem eum fugiat quo voluptas nulla pariatur?<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph --><\/blockquote>\n<!-- \/wp:quote -->\n\n<!-- wp:verse -->\n<pre class=\"wp-block-verse\">Nemo enim ipsam voluptatem quia voluptas sit aspernatur aut odit aut fugit, sed quia consequuntur magni dolores eos qui ratione voluptatem sequi nesciunt. Neque porro quisquam est, qui dolorem ipsum quia dolor sit amet, consectetur, adipisci velit, sed quia non numquam eius modi tempora incidunt ut labore et dolore magnam aliquam quaerat voluptatem. <br><br><\/pre>\n<!-- \/wp:verse -->\n\n<!-- wp:image {\"id\":81,\"sizeSlug\":\"large\",\"linkDestination\":\"none\"} -->\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img src=\"https:\/\/bisasdelosubordan.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Captura-de-pantalla-2025-12-16-a-las-9.37.49-1024x697.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-81\"\/><\/figure>\n<!-- \/wp:image -->\n\n<!-- wp:pullquote -->\n<figure class=\"wp-block-pullquote\"><blockquote><p>sadasdasdasdasdasdsadsadasd<\/p><cite>sddddd<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n<!-- \/wp:pullquote -->\n\n<!-- wp:columns -->\n<div class=\"wp-block-columns\"><!-- wp:column -->\n<div class=\"wp-block-column\"><!-- wp:quote -->\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><!-- wp:paragraph -->\n<p>because it is pleasure, but because those who do not know how to pursue pleasure rationally encounter consequences that are extremely painful. Nor again is there anyone who loves or pursues or desires to obtain pain of itself, because it is pain, but because occasionally circumstances occur in w<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph --><\/blockquote>\n<!-- \/wp:quote --><\/div>\n<!-- \/wp:column -->\n\n<!-- wp:column -->\n<div class=\"wp-block-column\"><!-- wp:paragraph -->\n<p>At vero eos et accusamus et iusto odio dignissimos ducimus qui blanditiis praesentium voluptatum deleniti atque corrupti quos dolores et quas molestias excepturi sint occaecati cupiditate non provident, similique sunt in culpa qui officia deserunt mollitia animi, id est laborum et dolorum fuga. Et harum quidem rerum facilis est et expedita distinctio. Nam libero tempore, cum soluta nobis est eligendi optio cumque nihil impedit quo minus id quod maxime placeat facere possimus, omnis voluptas assumenda est, omnis dolor repellendus. Temporibus autem quibusdam et aut officiis debitis aut rerum necessitatibus saepe eveniet ut et voluptates repudiandae sint et molestiae non recusandae. Itaque earum rerum hic tenetur a sapiente delectus, ut aut reiciendis voluptatibus maiores alias consequatur aut perferendis doloribus asperiores repellat.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph --><\/div>\n<!-- \/wp:column --><\/div>\n<!-- \/wp:columns -->","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[8],"tags":[104,98,105,99],"class_list":["post-90","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hemos-noticia-de","tag-aromaticas","tag-biopirineo","tag-cita","tag-instituto-pirenaico-de-ecologia","et-has-post-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bisasdelosubordan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bisasdelosubordan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bisasdelosubordan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bisasdelosubordan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bisasdelosubordan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/bisasdelosubordan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1050,"href":"https:\/\/bisasdelosubordan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90\/revisions\/1050"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bisasdelosubordan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/738"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bisasdelosubordan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bisasdelosubordan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bisasdelosubordan.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}